((در عصري كه راجع به مورچه ها چندين نشريه در دنيا چاپ مي شود قوم لر حتي يك نشريه قابل ذكر هم ندارد))
اين جمله با تمام لحن توهين آميزش چنان پرده از كوتاهي و كاهلي مالرها در مقابل ميراث و هويت تجربه قوميمان -به عنوان اهالي چندين استان كشور-بر مي دارد كه اگر من مسئول آموزش و پرورش لرستان بودم, تكليف مي كردم دانش آموزان لرستان صدبار از روي آن بنويسند.
و به همين خاطر است كه اين جمله را ازيكي از مطالب اين شماره -لرستان قلب ايران است -در آورده ايم و آن را در بالاي سرمقاله و جايي كه كه هر بيننده اي در نگاه اول خواننده اش مي شود قرار داده ايم .موضوع ويژه اين شماره ضعف تاريخي قوم لر در ميراث مكتوب است,در سرمقاله اين شماره نيز به دغدغه اصلي خودمان كه مساله ثبت و ضبط ميراث شفاهي قوم لر است مي پردازيم.
***
ماشين مدرنيزاسيون كه چند قرن است به راه افتاده ,چنان سرعت سرسام آور و فزاينده اي به خود گرفته كه با عمر كوتاهش ,تمام گذشته دور و دراز بشر را در آستانه پرتگاه نابودي قرار داده است ,تفكر نو ,ابتكار تازه و ابداع جديد همه چيز را متحول مي كند و اين تحول خواسته يا ناخواسته از پايتخت فرانسه در قلب اروپا تا روستاهاي لرستان در قلب مشرق زمين را به كام در مي كشد ,و سر رحم و مدارا ندارد.
بركنار از آن دسته معاصراني كه به دنبال ((نو)) هستند,مردمي هم در كسوت باستان شناسي ,مردم شناسي ,ديرينه پروژه ,تاريخ دان و .. به دنبال(( گذشته ها)) هستند ,كشف و درك و ضبط و ثبت اين گذشته براي بشر آنقدر اهميت دارد كه كوزه هاي و پوسيده ماقبل تاريخ را ارزشمند تر و بسيار گرانبهاتر از ساخته هاي شيك و مدرن معاصر ساخته.. آري قافله تمدن بشري مي رود تا چنان پوست اندازد كه چهره قبلي و گذشته پر رمز و رازش به يكباره محو و ناپيدا شود,واين اگر اتفاق افتد مساوي است با از دست رفتن گنجينه اي چند ده هزار ساله از تمدن بشري در مقابل نوآوري دويست ..سيصد ساله اخير.قوم لر بعنوان عضوي از يكي از پر افتخارترين تمدن ها بشري (ايران) تجربه,گذشته و ميراث شفاهي دارد,كه اگر به درستي مراحل كشف,درك و ثبت را نگذرانده ,به دست فراموشي نابودی سپرده مي شود .
البته اين خطر تنها در كمين قوم لر نيست ,تا چند دهه پيش با دغدغه حفظ ميراث بشري-و صد البته به موازات آن انگيزه هاي سياسي و اقتصادي و استعماري -مستشرفان و اروپايياني به اقصي نقاط جهان روانه شدند. ,زيرا هم اينان بيش از مردمان بومي به اهميت و ارزش حفاظت از ميراث اقوام و ملل مختلف بشر پي بردند ..از دل اين دغدغه ها چندين رشته علمي و آكادميك همچون مردمشناسي ,مردمنگاري ,فرهنگ شناسي ,انسان شناسي و… متولد شد و اينك در اقصي نقاط دنيا پژوهشگران بومي و غير بومي به فعاليت در زمينه هاي سنت,تاريخ ,ميراث,تمدن,و هويت اقوام و ملل فعاليت دارند .
در اين ميان اما صحبت ما بر سر خودمان است ,دغدغه ما ميراث شفاهي قوممان است كه در برابر جلوه هاي رنگارنگ تمدن نوين رنگ مي بازد .بخش اعظم جمعيت قوم ما سالهاست كه ((ستره ها وكپنكها )) را دور انداخته اند ,ديگر ((چوب بازي )) نمي كنند و به جاي ((دارپلو)) بدمينتون بازي مي كنند ,به جاي ((بوء )) و ((داا )) آقا و مامان مي گويند .. (( نامهايشان )) را تغيير مي دهندو همنواي آن ارزشها ,معتقدات و هنجار هاي اجتماعي دستخوش دگرگوني مي شوند.
ما به اين روند نه به ديده ((ناخوش)) كه به چشم ((نگراني)) مي نگريم , ناخوش نيستيم و به فرايند مدرنيته به ديده مثبت مي نگريم ,اما نگرانيم كه تجربه هاي ارزشمند يك قوم در طول حيات هزاران ساله اش از دست رود … ما معاصران و بويژه اهل قلم و مطالعه لر در مقابل وظيفه اي انساني قرار داريم كه كوتاهي در مقابل آن نا بخشنود نيست و جبران ناشدني..در مقابل از دست رفتن سهم با ارزشي ازحافظه ي بشر مسئوليم .
در اين ميان اگر چه كوششي كه براي نگهداري بخشي از گذشته قوم لر در قالب حفظ و مرمت بناها,پلها,البسه,افزار آلات كار و زندگي و .. بسيار ضروري و قابل امتنان و ارج است ,با اين حال آنچه اولويت و فوريت دارد بخش اعظم ميراث ماست كه چارچوبي ((شفاهي)) دارد .ادبيات ,افسانه ها ,متلها,مثلها,تاريخ شفاهي و .. از همه مهمتر زبان و گويشهاي مختلف قوم لر در آستانه فراموشي ابدي است.
در مقوله لرستان شناسي ,شناخت و ضبط و ثبت ميراث قوم لر ,به ويژه در سالهاي اخير تلاشهاي پراكنده اي صورت مي گيرد ,اما اين كوششها در مقابل حجم كار ناچيز است .لازم است هماهنگي و همكاري و همفكري بيشتري صورت گيرد .متاسفانه مطبوعات و به ويژه مطبوعات ادواري در مناطق لر نشين و علي الخصوص استان لرستان بيش از حد ضعيفند ,تشكلهاي دولتي و غير دولتي (ngo ) فعاليت چشمگيري ندارند ,حال أنكه عصر حركتهاي انفرادي گذشته است ,و تحقيقات كتابخانه اي در مقوله فرهنگ مردم كافي نيست .
در روزگار ما تشكلها و گروهها هستند كه بايستي كاري از پيش ببرند .متاسفانه نه جريانات و مشكلات پر حجم سياسي ,اقتصادي , فرهنگي و .. موجب شده است كه دولتها به اين مساله توجه چنداني نشان ندهند و تجربه نشان مي دهد كه چشم اميد از دولت بايستي فرو بست و اگر دغدغه اي در قبال ميراث قوم لر در جوانان به ويژه قلم بدستان لر وجود دارد بايستي جامه تشكيلات بپوشد و در جمعيتها ,انجمنها ,تشكلهاي غير دولتي ,ngo ها و … به ثمر نشيند .
به اميد آنروز
__________________
__________________
به سر دروازه ي هستي نوشتيم ….. غم بي هم زباني کشت ما را
مثل معروفی می گوید به عمل کار برآید به سخن گویی نیست که با نگاهی به آن وتطابق با رفتار فردی واجتماعی می توان به نتایج بسیاری رسید
لطفابادقت بخوانید ونظر خودرا نیز بگویید که بسیار مهم است
روز ها وسالهای بسیاری است که سرزمینهای قوم لر عقب ماندگی بسیاری را بر خوددیده ومصائب ومشکلات فروانی را با خود حمل می کنند از مسجد سلیمان که اولین چاه نفت خاورمیانه را در خود دارد تا خرم آباد که بعنوان مرکز استان لرستان است واز نظر امکانات و توسعه بسیار بسیار ضعیف ودر مواجهه با شهر های دیگر که همزمان با انها روند رشد را شروع کرده اند بسیار عقب تر مانده اند به گونه ای که دیگر باید از توسعه یافتگی آنان قطع امید کرد
فرهنگ و هویت قوم لر هم روزگار بسیار نافرجامی را در خوددارد مشکلات زبان، هویت فرهنگی که این روزها فقط از آن به نام یک میراث یاد می کنندوافراد آن از شدت بن بست های دروننی نمونه ای هویتی دیگر از اقوام بیگانه تا خارجی را در خوددارند ونیز مسائلی که از نظر درونی جامعه قومی را درخود گرفته است وافراد را از خود بیگانه کرده است ودیگر حتی توان فکر کردن به مشکلات ومسائل خودرا هم ندارد چه رسد به اینکه ضعفهای فرهنگی را اصلاح کنند
رسانه های مناطق قومی صداوسیما این مناطق با درصد گذاری بر روی موارد ومراتب رسالت اصلی خود را که نظارت است از یاد برده اند وبا درج اخبار سطح پایین ونوشته های ضعیف فقط کاغذ پاره هایی را در اجتماع انتشار می دهند که هیچگونه تاثیری در روند جامعه قومی نداشته وتنها به مشغولیتی برای آنان مبدل شده است وصداوسیما هم که البته در مسیر جریان حاکم رفتار نموده ونمی توان از آن گلایه ای داشت وتنها می تواند 40درصد برنامه های خودرا به مسائل بومی اختصاص دهد که آن هم با تقسیم کردن زمان پخش انها در بین برنامه های دیگر بی خاصیت می شود
متخصصان وفرهیختگان لر هم بواسطه مشکلات ومسائل شخصی واینکه خودرا از دیگران لایق تر ودوست داشتنی تر می پندارند با فرار از سرزمین خود به رفع کمبودهای شخصی می پردازند ومهم تر اینکه وجود خود وسرزمین خودرا فراموش کرده اند وازیاد می برند که سرزمین مادری هم داشته اند وبا شعار جهان وطنی فقط به منافع شخصی خود اندیشیده وچشم برروی سرزمین مادری بسته اند
هر از گاهی در لور نوشته هایی درج می شود که آن هم شاید تنها بازی با کلمات بوده ونگارنده موضوعی را که دغدغه خاطر اوست در نیم ساعت یا یک ساعت یا دوروز یا چند روز فراهم نموده ومخاطبانی هم درباره آن نظر می دهند وپس از چندروزهم از آن فضای مجازی خارج می شود ودیگر هیچ اثری آن باقی نمی ماند وبه قول معروف نه خانی آمده ونه خانی رفته است
آنچه در بالا آمد همه ونیز مثلی را که در ابتدای نوشتار آورده شد همه وهمه به این دلیل بود که فریادی باشد برای بیداری کسانی که یا تنها به سخنگویی می پردازند وهیچ عملی از آنها دیده نمی شود وحتی خود لور هم با وجود اینکه هم افرادی که مطالبی را درج می کنند آیا تاکنون تاثیری را برخود دیده است واز نابودی این فرهنگ وهمچنین از بین رفتن نسل لر با فقر وهمچنین توسعه نیافتگی وانحطاط سرزمینهای لر تاثیری داشته است وبطور یقین تاثیر آن بسیار ضعیف وتنها بعنوان یک ردپا بوده است وآن هم این روزها با ضعیف کاری بسیاری از دوستان کم رنگ شده است
وجود یک انجمن یا یک کانون که در تمام شهرها ی مناطق لر نشین دفاترآن موجودباشد وهمچنین تعریف کمیته های مشخصی از فرهنگی ،اقتصادی ، ورزشی تا تمام نیازهایی که در مناطق لر نشین وقوم لر مورد نظر است وهمچنین عضویت همه لرها وهمه متخصصان در آن که همه برای آبادانی سرزمین مادری خود بکوشند وهم بعنوان یک چشم نظارتی در همه ابعاد مدیریتی سرزمین خود بکوشند تا شناخت ضعف ها به خوبی صورت گرفته وهم مدیران کم کار ونمایندگان مجلس ودیگر مسئولان با نظارت این کانون که اعضای آن همه لرها هستند وظایف خود را به خوبی انجام دهند وهم از نابودی سرزمین مادری جلوگیری شود
از همه کسانی که این نوشتار را می بینند دعوت می شود پیشنهادات خودرا برای تشکیل یک کانون که در تمام مناطق سرزمین های لرشعبه های آن برای تلاش در زمینه آبادانی سرزمینهای لر فعال شوند وهمچنین چگونگی تشکیل آن برای حضور همه افراد قوم لر را اعلام نمایند وخودرا برای یک همیاری بزرگ آماده نمایند تا از شعار زندگی بیرون آمده وقوم لر همیشه قوم لر وهمچنین سرزمینهای لر آباد وسربلند بمانند
هوشنگ پرتو
__________________
اندیشمندانی همواره نا آشنا می مانند که راه سخن گفتن با مردم خویش را نمی دانند .
ارد بزرگ
ویرایش توسط punisher-lor : 16th October 2009 در ساعت 10:56
دلیل: ویرایش ک
OFFLINE
کاربر روبرو از پست مفید punisher-lor تشکر کرده است .
سلام. به ابتدای مطلب پانیشر نگاه کنید.معلوم اسن وقتی ما خودمان را عقب مانده و محروم می خوانیم دیگر چه انتظاری از دیگران می رود مگر ما چه نداریم از تکنولوزی و فناوری که عقب مانده و محرومیم؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ ؟؟؟؟
__________________
در کوی نیک نامی مارا گذر ندادند/
گرتو نمی پسندی تغییر ده قضا را
دغدغه ما ميراث شفاهي قوممان است كه در برابر جلوه هاي رنگارنگ تمدن نوين رنگ مي بازد .بخش اعظم جمعيت قوم ما سالهاست كه ((ستره ها وكپنكها )) را دور انداخته اند ,ديگر ((چوب بازي )) نمي كنند و به جاي ((دارپلو)) بدمينتون بازي مي كنند ,به جاي ((بوء )) و ((داا )) آقا و مامان مي گويند .. (( نامهايشان )) را تغيير مي دهندو همنواي آن ارزشها ,معتقدات و هنجار هاي اجتماعي دستخوش دگرگوني مي شوند.
این یکی رو قبول دارم بد طوری خودشون رو عوض می کنن بدبختی اینجاست که حتی جاهای دیگه که میرن نمیگن لر هستیم اسمه جای دیگه رو میارن این یعنی اوجه بد بختی واقعا باید از کرد ها یاد گرفت هنوز که هنوزه لباس محلی تنشونه.
به نظر من به خودمون بستگی داره چطور فکر کنیم باید همین طوری بزاریم سر کلاس درس و جاهای دیگه ازمون بخوان فارسی حرف بزنیم اخر چرا مگه زبان خودمون چه مشکلی داره یک روز رو باید خودمون انتخاب کنیم به عنوان روز زبان مادری نظرتون چیه دوستان.
به نظر من به خودمون بستگی داره چطور فکر کنیم باید همین طوری بزاریم سر کلاس درس و جاهای دیگه ازمون بخوان فارسی حرف بزنیم اخر چرا مگه زبان خودمون چه مشکلی داره یک روز رو باید خودمون انتخاب کنیم به عنوان روز زبان مادری نظرتون چیه دوستان.
با تمام احترام با اين نظر به شدت مخالفم . هميشه به ياد داشته باشيد اتحاد ايران مهمتر از اتحاد و يا اعتلاي لرستان هست و اين تنها موردي هست كه به شخصه حاضرم از مواضعم نسبت به لرستان به خاطر اون كوتاه بيام . بدون ايران بزرگ و متحد ، لرستاني وجود نخواهد داشت . تكيه بر قوميت گرايي و يا تعصب داشتن نسبت به لرستان به معناي از بين بردن همه چيز و يا ترك مراوده با ديگر اقوام ايراني و يا دنيا نيست . ما قصد منزوي كردن خودمون و لرستان رو نداريم . اتفاقا" براي اينكه بتونيم حقوق خودمون رو محقق كنيم نياز به تعامل بسيار با قدرت چانه زني بالا داريم .
زبان رسمي ايران فارسي هست . نه چنان اين زبان رو بي ارزش كنيم كه حتي توي مدارس هم از اون استفاده نكنيم و نه چنان زبان مادري لري رو فراموش كنيم كه گويي هزار سال است اين زبان وجود نداشته .
و محض اطلاع عرض مي كنم نظريه استفاده از زبان محلي در مكان هاي رسمي توسط پان ترك ها رواج داده شده كه هدفي جز جدا كردن آذربايجان از ايران ندارند .
اميدوارم شما از جمله افرادي نباشيد كه بخواهيد دولت مستقل لري تاسيس كنيد و مشكلي به مشكلات اين كشور پر از مشكل اضافه كنيد .
به سر دروازه ي هستي نوشتيم ….. غم بي هم زباني کشت ما را
حالت خطی
